Wapentuig in het Tuighuis
28 september 2019 –  13 september 2020

Dit voorjaar werden diverse musea door het Rijksmuseum in de gelegenheid gesteld om uit de overvolle wapencollecties van het Rijksmuseum, een keuze te maken uit een grote verzameling cavaleriesabels en lansen. Het Stedelijk Museum Coevorden kreeg drie verschillende typen sabels en lansen uit de periode 1814 tot 1844 ten geschenke. Naar aanleiding van deze gift is de tentoonstelling ‘Wapentuig in het Tuighuis’ georganiseerd.

De sabels en lansen zijn in gebruik geweest bij het Nederlandse leger. Het wapentuig is vervaardigd in Duitsland om de cavalerie in het eerste nationale leger in het nieuwe koninkrijk onder Willem I te bewapenen. De sabels en lansen werden in de jaren tachtig van de 19e eeuw als militair verouderd overgedragen aan het pas gestichte Rijksmuseum in Amsterdam. In een grote opslagruimte in het depot van het Rijksmuseum in Lelystad troffen de directie en bestuursleden van het Stedelijk Museum Coevorden tientallen groen geverfde legerkisten. Deze waren gevuld met de in conserverend oliepapier verpakte sabels van de Nederlandse lichte en zware cavalerie. Elders in het enorme depot, waar onze vaderlandse kunstschatten in stellages van meters hoog worden bewaard, stond nog een rek met daarin een dertigtal lange lansen.

Deze welkome schenking, waarmee de collectie van het Stedelijk Museum Coevorden speciaal op het thema krijgskunst kon worden uitgebreid, gaf de directie aanleiding om voor het eerst in het bestaan het museum een tentoonstelling te organiseren met bijzondere nadruk op het krijgshaftig verleden van de vesting Coevorden en de functie van een kasteel in de voorafgaande Middeleeuwen. Daarnaast wordt er in de tentoonstelling aandacht besteed aan beeldmateriaal waarin het gebruik van wapentuig tijdens historische oorlogen rond Coevorden voor de tijdgenoot werd gedemonstreerd. Tijdens de tentoonstelling zijn behalve prenten, sabels, lansen, zwaarden, musketten, pistolen en harnassen ook bijbehorende attributen zoals giettuig, trommels en bandelieren te bekijken. Het museum ontvangt bruiklenen van het Drents Museum, Ostfriesisches Landesmuseum Emden, Museum Slag bij Heiligerlee en diverse particulieren. De tentoonstelling loopt van 28 september 2019 tot en met 29 maart 2020.

Wapentuig in het Tuighuis: Deel 2
14 december 2019 – 13 september 2020

Aanvullend op de tentoonstelling ‘Wapentuig in het Tuighuis’ zijn er vanaf 14 december nog meer wapens uit de collectie van het Rijksmuseum te zien zijn in het Stedelijk Museum Coevorden. Er zijn ruim twintig stukken te zien waarvan een aantal tot de Nederlandse top van de historische wapen collectiestukken behoren en het museum is er erg trots op dat het Rijksmuseum deze stukken wilde uitlenen.

Een ander bijzonder stuk dat te bezichtigen is in deze ‘deel twee’ tentoonstelling is bijvoorbeeld een, in Nederland zelden geziene oorlogstuig, authentieke voetkruisboog die met de voet in beweging werd gebracht. Er zijn hellebaarden in fraai smeedwerk met geraffineerde versieringen naast eenvoudige doelmatig vorm gegeven exemplaren voor hantering door de sergeant. Zo zijn er ook musketgeweren uit de zeventiende en achttiende eeuw te zien met diverse typen ontstekingsmechanisme, rijk versierd met graveringen in de metalen onderdelen, en met kolven ingelegd met zilverwerk en been.

Deze bijzondere collectie uit het ’Rijks’ is daarnaast aangevuld met diverse typen helmen en onderdelen van harnassen, zoals ze op Amsterdamse schuttersstukken te zien zijn en ook door Rembrandt werden afgebeeld op zijn iconisch schilderstuk “De Nachtwacht”. Kortom, met deze uitbreiding werd Wapentuig in het Tuighuis zelf tot een iconisch overzicht van krijgsgereedschap dat sinds de bouw van het kasteel tot de opheffing van de vesting in 1850 in en om Coevorden is gehanteerd.